Litho Hub

Bitirme projesi kapsamında her grubun Ankara'da bir kültür aktörü belirlemesi ve yıl boyunca onunla çalışması gerekiyordu. Müze, stüdyo, performans alanı ve bağımsız oluşumlardan oluşan 300'den fazla seçeneği toplayıp eledikten sonra DOU Print Studio ile çalışmaya karar verdik. Litografi başlangıçta hiçbirimizin yakından tanımadığı bir alandı. Bu deneyimsizlik, görünürlük üzerine tasarım yapmadan önce hedeflediğimiz kitlenin yaşadığı bilgi boşluğunu doğrudan görmemizi sağladı.

Sorun, litografi hakkında kaynak bulunmaması değildi. Kaynakların uzmanlık diliyle yazılması, farklı yerlere dağılması ve ön bilgi gerektirmesi yeni başlayanların süreci anlamasını zorlaştırıyordu. Özellikle yağ ile suyun birbirini itmesine dayanan kimyasal mantık, yalnızca metin üzerinden kavranamıyordu. Tasarım fırsatı böylece netleşti: insanlara tek bir anlatım dayatmak yerine, zanaata farklı yollardan girebilecekleri bir başlangıç sistemi kurmak.

Hub, kullanıcıları ayrıntılı ürünlere yönlendirmeden önce süreci dört anlaşılır aşamada tanıtıyor.

Güncel dizin, genişleyen paydaş ağını stüdyo konumları ve iş birliği kayıtlarıyla görünür kılıyor.

İlk dönem, kültür aktörünü ve litografiyi anlamaya ayrıldı. Personalar oluşturduk, farklı ülkelerdeki stüdyoların eğitim ve iletişim biçimlerini inceledik, DOU'nun açılışlarına katıldık ve görüşmelerle saha gözlemlerini bir araya getirdik. Araştırma, yeni başlayanların nerede bağlamı kaybettiğini gösterdi ve projeyi görünürlük, anlaşılır dil ve birden fazla öğrenme biçimi etrafında şekillendirdi.

DOU iş birliğini sürdürmeme kararı aldığında ilk paydaşımızı kaybettik, ancak araştırmanın ortaya koyduğu ihtiyaç değişmedi. Dünyanın farklı bölgelerindeki 100'den fazla litografi stüdyosuna ulaştık; 10'dan fazla stüdyoyla e-posta ve çevrim içi görüşmeler üzerinden aktif iletişim kurduk. Ürün fikirlerini değerlendiren bu stüdyolar, litografi eğitiminin gerilemesi ve yeni kitlelere ulaşmanın güçlükleri hakkında geri bildirim verdi. Böylece proje tek bir Ankara stüdyosunu tanıtmaktan çıkıp daha geniş litografi topluluğu için çalışan bir yapıya dönüştü.

Sonuç tek bir farkındalık çalışması olmadı. Okuma, oynama, üretme ve topluluğu keşfetme ihtiyaçlarına karşılık veren dört bağlantılı üründen oluşan bir sistem geliştirdik. Web sitesi bu ürünleri tek çatı altında buluşturuyor; kullanıcılar kendilerine uygun giriş noktasını seçip ekosistemin diğer parçalarına ilerleyebiliyor.

Bağımsız çalışan üç öğrenme ürünü, hub içinde ortak bir başlangıç yolculuğuna bağlanıyor.

Oku ve oyna

The Guidebook of Lithography; tarih, terminoloji, malzeme bilgisi, stüdyo kültürü ve üretim akışlarını düzenli bir editoryal kaynağa dönüştürüyor. Master’s Press: 1890 ise fiziksel ve kimyasal süreci dokunsal bir 2D simülasyona taşıyor. Araç odaklı etkileşimler ve taş üzerindeki görünür değişimler sayesinde oyuncu yalnızca talimat izlemiyor, verdiği kararlar üzerinden öğreniyor.

Rehber kitap, sistemin düzenli okuma ve başvuru katmanını oluşturuyor.

Master’s Press: 1890'ın canlı hub içindeki sunumu, sistemin oynanabilir katmanını görünür kılıyor.

Üret ve bağlan

Kitchen Litho Kit, evde bulunabilen malzemeler ve altı aşamalı bir süreçle pres, ağır taş ve profesyonel stüdyo gereksinimini ortadan kaldırırken yağ-su prensibini koruyor. Litho Hub web sitesi ise sürece giriş, dijital ürün erişimi ve büyüyen stüdyo diziniyle üç ürünü birbirine bağlıyor. Projenin kamusal ürün sistemi olan bu web katmanını ben tasarlayıp geliştirdim.

Kit, uzmanlık stüdyosuna ihtiyaç duymadan uygulamalı bir başlangıç sunuyor.

Görsel altı aşamalı anlatım, bireysel kullanım ve sınıf içi uygulamayı destekliyor.

Bitirme projesi, bağımsız çalışabilen ancak aynı eğitim yaklaşımını paylaşan iki fiziksel ve iki dijital çıktıyla tamamlandı. The Guidebook of Lithography basılı ve dijital okumaya hazırlandı, Master’s Press: 1890 altı aşamalı oynanabilir bir prototipe ulaştı, Kitchen Litho Kit tekrar kullanılabilen fiziksel düzeni dijital yönergelerle birleştirdi ve Litho Hub web sitesi sistemin tamamını tek adresten erişilebilir hale getirdi.

Çalışan hub bugün, ilk kültür aktörünün ve geri bildirim ya da doğrulama sürecine katılan uluslararası stüdyoların da bulunduğu altı kıtadan 43 litografi stüdyosunu içeriyor. Bu sayı topluluk tarafından benimsenmeye dair ölçülmüş bir etki iddiası değil; projenin tek stüdyolu bir brief'ten, zanaatı, öğrenme araçlarını ve bu kültürü sürdüren insanları belgeleyebilen genişletilebilir bir platforma nasıl dönüştüğünü gösteriyor.

Hub, eğitimi ve stüdyo görünürlüğünü aynı uzun vadeli sistemin parçaları olarak ele alıyor.

Kamusal hub'ın açık editoryal teması.

Aynı ürün sisteminin koyu tema karşılığı.